Jak wyleczyć anemię spowodowaną przez niedobór żelaza?

leczenie anemii, niedobór żelaza

W obecnych czasach niedokrwistość z niedoboru żelaza należy do najczęściej występujących odmian anemii. W krajach rozwijających się obejmuje 30-70% ludności. Należałoby tę grupę zawęzić, gdyż na niedobór żelaza cierpią zazwyczaj niemowlęta, dzieci, młodzież, a także kobiety miesiączkujące, ciężarne, osoby starsze i pacjenci z zaburzeniami odżywiania. Przyznaję – ta choroba przez jakiś czas nękała również mnie.

Anemia z niedoboru żelaza: MOJA HISTORIA

Moje problemy ze zdrowiem zaczęły się na drugim roku studiów. Z początku nie wiedziałam, że dopadła mnie niedokrwistość – w końcu każdy może czuć się zmęczony i senny podczas zaliczeń i kolokwiów. W tym czasie byłam dla siebie bardzo wymagająca. Chciałam mieć jak najlepsze wyniki w nauce, udzielać się w organizacjach studenckich, a dodatkowo dbać o figurę. Jak to wyglądało? Nałożyłam na siebie restrykcyjny plan dnia, szybkie, niskokaloryczne jedzenie i dużo mocnej, czarnej herbaty. Im bardziej się starałam, tym mocniej byłam zmęczona. Zmęczenie odpędzałam herbatą, nawet 4 razy dziennie. Waga spadała, koncentracja spadała, a zmęczenie rosło. Więcej herbaty! Dobre oceny, idealna waga. Upsss… Skąd te siniaki na udach? Dlaczego wypadają mi włosy? Mama, zaniepokojona moim wyglądem, nakazała zrobić morfologię krwi. Wtedy wyszło szydło z worka, bo wyniki były tragiczne. Miałam bardzo niski poziom erytrocytów (czerwonych krwinek), hemoglobiny i hematokrytu. Dalsze badanie – bezpośrednio na poziom żelaza, sprecyzował przyczynę tej mizernej morfologii. Lekarz zagroził mi skierowaniem do poradni hematologicznej, jeśli hemoglobina nie podskoczy. Przepisał mi leki i zalecił zmianę diety oraz ograniczenie herbaty.

Anemia z niedoboru żelaza: jak ją leczyć dietą?

Pierwsze, co zrobiłam u siebie i o czym powinny pomyśleć osoby z anemią, to wprowadzenie do jadłospisu produktów bogatych w żelazo. Należy pilnować, aby na naszym stole codziennie był „produkt żelazowy”, bo tylko wtedy – po mniej więcej 3 miesiącach – odczujemy efekty w postaci lepszego samopoczucia, wyglądu i wyników krwi.

leczenie anemii, niedobór żelaza

Pamiętajmy, że produkty bogate w żelazo to: mięso wołowe, wątróbka (zwłaszcza wieprzowa), drożdże, rośliny strączkowe, buraki, żółtko jaja, suszone owoce, orzechy laskowe i pestki dyni, zielone warzywa (brukselka, brokuł, pietruszka) oraz pełnowartościowe produkty zbożowe.
niedobór żelaza, niedobór żelaza, niedobór żelaza
Żelazo jest wchłaniane w dwunastnicy i bliższym odcinku jelita cienkiego. Aby z pożywienia przyswoiło się go jak najwięcej, należy dietę wzbogacić o soki cytrusowe, czerwone mięso i warzywa o dużej zawartości kwasu foliowego. Zostało udowodnione, że witamina C zawarta w owocach, a także białka i aminokwasy obecne w mięsie, zwiększają wchłanianie żelaza do organizmu.
niedobór żelaza, niedobór żelaza, niedobór żelaza
Czynnikami działającymi przeciwstawnie, czyli hamującymi wchłanianie żelaza, są:
• leki stosowane w refluksie żołądka, które zobojętniają bądź hamują wydzielanie kwasu solnego,
• niektóre antybiotyki i chemioterapeutyki: tetracykliny i chinolony,
• mleko i przetwory mleczne,
• oraz kawa i herbata.

Anemia z niedoboru żelaza: 3 ziołowe receptury

Poniżej przedstawiam przepisy, które są niesamowitymi bombami witaminowymi, a przy tym niewiele kosztują. Pokrzywę zbierzemy w lesie lub kupimy w aptece, a buraka i pietruszkę dostaniemy w każdym sklepie warzywnym. Uważam, że przy tych przepisach nie ma racjonalnych wymówek, dlatego do dzieła.

Herbatka pokrzywowa

Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica) jest prawdziwą kopalnią zdrowia. Zawiera cenne kwasy organiczne, duże ilości chlorofilu, witaminy K, B, C i E, sole mineralne (magnez, potas, wapń, żelazo) i flawonoidy. Liść i ziele pokrzywy mają właściwości krwiotwórcze, regulują przemianę materii, działają moczopędnie, obniżają nieznacznie poziom cukru we krwi i zmniejszają nadmierne poty.

leczenie anemii, niedobór żelaza

Pokrzywę bardzo często poleca się przy niedokrwistości. Oczywiście, najcenniejsze jest świeże ziele i liście, z których wyciska się sok bądź dodaje do sałatek. Ususzoną pokrzywę pije się natomiast w postaci naparu 3 razy dziennie. 1 czubatą łyżkę zalewa się 1 szklanką wrzącej wody i parzy pod przykryciem 15 minut.

Zalety herbatki pokrzywowej: oprócz poprawy obrazu krwi, wzmocnia też włosy i paznokcie.
Skutek uboczny herbatki: częste wizyty w toalecie (działanie moczopędne).

Kiszony barszcz czerwony

Kiszony barszcz czerwony likwiduje anemię skuteczniej niż wiele preparatów farmakologicznych. Dodatkowo, korzystnie wpływa na florę bakteryjną jelit i podnosi odporność. Burak to szczególnie ważne warzywo dla kobiet w okresie ciąży oraz dla tych, które borykają się z obfitymi miesiączkami.

leczenie anemii, niedobór żelaza

W garnku lub w słoju należy ułożyć obrane i umyte buraczki, zalać je ciepłą, przegotowaną wodą i położyć kawałek żytniego chleba pieczonego na zakwasie. Do tego można dodać 1–2 ząbki czosnku i nieco soli, aby barszczyk był smaczniejszy. Po kilku dniach należy zebrać biały nalot pojawiający się na wierzchu. Potem można go pić zarówno na zimno, jak i na ciepło. Jeżeli buraczki poddamy długiej fermentacji, to barszcz będzie kwaśny. Jeśli wiesz, że taki smak nie będzie Ci odpowiadać, to należy barszczyk w porę odcedzić, przelać do butelek, zamknąć i przechowywać w lodówce.

Zalety barszczyku: na swoim przykładzie mogę powiedzieć, że buraki świetnie poprawiają wyniki krwi. Spożywałam taki barszczyk co 2-3 dni przez kilka miesięcy i skóra twarzy dosyć szybko nabrała rumieńców.
Wady: smak – chociaż jest to kwestia indywidualna, różowy mocz.

Koktajl na anemię

Jest to połączenie kilku warzyw i owoców o wysokiej zawartości żelaza. Duża zawartość witaminy C w koktajlu, zwiększa wchłanianie tego pierwiastka.

Przepis:
1 surowy burak
1 jabłko
0,5 cytryny
1 pęczek zielonej pietruszki
1 garść pestek dyni
Wycisnąć sok z buraka i jabłka w wyciskarce wolnoobrotowej. Następnie, dodać do niego sok z wyciśniętej połówki cytryny. Na koniec wymieszać z pestkami dyni i posiekanymi listkami pietruszki. Można zmieniać proporcje i dodawać inne składniki wedle uznania.

leczenie anemii, niedobór żelaza

Zalety koktajlu: smak i wartości odżywcze. Koktajl nie tylko działa krwiotwórczo, ale także uzupełnia organizm o witaminy i składniki wpływające na pracę mózgu, układu pokarmowego i hormonalnego oraz nerek.
Wady: ryzyko, że po twardym, surowym buraku zepsuje się wyciskarka.

Naturalne źródła żelaza niosą ze sobą mniej skutków ubocznych niż tradycyjne leki. Nie odczujemy tu dyskomfortu w postaci bólu brzucha, mdłości i przewlekłych zaparć.

Anemia z niedoboru żelaza: preparaty apteczne

Chociaż dieta i receptury ziołowe są zdrowszym sposobem na wyleczenie anemii, to nierzadko musimy wspomagać się również lekami.

leczenie anemii, niedobór żelaza

Ascofer (50 drażetek) – jest jedynym preparatem o statusie leku OTC (Over-The-Counter – bez recepty). Drażetka zawiera 23,2 mg żelaza (w formie glukonianu) oraz dodatek witaminy C. Uciążliwe może być dawkowanie leku, gdyż dla osoby dorosłej dobowo wynosi ono 3-4 razy po 2 drażetki. Cena za opakowanie: około 8 zł.

leczenie anemii, niedobór żelaza

Actiferol (30 kapsułek lub saszetek) – chociaż nie jest lekiem a dietetycznym środkiem spożywczym specjalnego przeznaczenia medycznego, to darzę go zaufaniem. Dość długo występuje na rynku i miałam okazję kiedyś go stosować. Actiferol występuje w dawkach po 7, 15, 30 i 60 mg żelaza (w formie pirofosforanu). Warto wiedzieć, że ta ostatnia dawka jest obecnie najwyższą na rynku bez recepty. Dodatkowo, oprócz żelaza preparat zawiera kwas foliowy, witaminę C i B6, które zwiększają jego przyswajalność. Dawkowanie: w zależności od stopnia niedoboru żelaza 1-2 tabletki lub saszetki w ciągu doby. Cena za opakowanie: 15-30 zł (zależy od dawki i apteki).

Popularne na rynku Chela-Ferr, Biofer, Szelazo czy Floradix są suplementami diety. Nie twierdzę, że są złe, natomiast ze względu na status „suplement diety” nie wiemy, czy znajduje się w nich tyle żelaza, ile jest deklarowane na opakowaniu. Nie wiadomo także, w jakim stopniu jest ono przyswajalne.

leczenie anemii, niedobór żelaza

Bardzo przypadł mi do gustu płyn Floradix, który zawiera ekstrakty ziołowe i koncentraty soków owocowych. W jego skład wchodzą wyciągi z marchwi, pokrzywy, szpinaku, korzenia perzu, kopru, alg oceanicznych i kwiatu malwy afrykańskiej. Płyn zawiera witaminy B2, B6, B12 i C, które przyczyniają się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia oraz do utrzymania prawidłowego metabolizmu energetycznego. Ten preparat często kupują kobiety w ciąży. Dodatkowo, można go podawać również dla dzieci. Ma bardzo sympatyczny smak. Stosowałabym go bardziej w profilaktyce niż w leczeniu niedoboru żelaza. Cena: około 28 zł za 250 ml i 50 zł za 500 ml.

Osoby z niepokojąco niskim poziomem żelaza powinny znajdować się pod opieką lekarza.

Ten może przepisać leki na receptę:
• Tardyferon – 80 mg żelaza w postaci siarczanu
• Tardyferon Fol – 80 mg żelaza w postaci siarczanu + 0,35 mg kwasu foliowego
• Hemofer prolongaum – 105 mg żelaza w postaci siarczanu
• Sorbifer durules – 100 mg żelaza w postaci siarczanu + 60 mg witaminy C
• a także Ferrum Lek i Feroplex.

W przypadku tych leków, które nie mają w składzie witaminy C, lekarz może zalecić dodatkową suplementację. Powyższe preparaty mają wyższą zawartość żelaza niż te ogólnodostępne bez recepty.

Anemia z niedoboru żelaza: kilka uwag na koniec

1. Niedokrwistość z niedoboru żelaza jest podstępną chorobą. Objawem jest przede wszystkim silne zmęczenie, które może być bagatelizowane przez chorego. Zdarzają się duszności, kołatania serca, zaburzenia koncentracji oraz bóle i zawroty głowy. Dzieje się to dlatego, że organizm jest bardzo niedotleniony. Chory ma nienaturalnie bladą skórę, a dodatkowo kruche paznokcie i wypadające włosy.
2. Niedobór żelaza w organizmie może być spowodowany przez wiele czynników:

1. Niedostateczną podaż żelaza z pożywieniem:
narażone na to są przede wszystkim te osoby, które sięgają po produkty wysoko przetworzone, stosują drakońskie diety, preferują odżywianie wegetariańskie i intensywnie trenują. Osobom zdrowym i właściwie się odżywiającym niedobór żelaza raczej nie grozi.
2. Upośledzone wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego:
żelaza może zabraknąć osobom cierpiącym na przewlekłe biegunki i po operacjach żołądka. Wchłanianie żelaza zwiększa się w obecności witaminy C i kwasu foliowego, a zmniejsza przy nadmiarze kawy i herbaty w diecie.
3. Zwiększone zapotrzebowanie na żelazo:
zależy ono od wieku, płci, stanu zdrowia i aktywności fizycznej. Większą ilość żelaza potrzebują dzieci, młodzież, kobiety w ciąży, matki karmiące i osoby uprawiające sport.
4. Nadmierną utratę żelaza z organizmu:
najczęstszą przyczyną deficytu żelaza są obfite krwawienia. Występują one u kobiet mających długie i bardzo obfite miesiączki lub nieprawidłowe krwawienia po menopauzie. Do tej grupy należą też pacjenci mający krwotoki z przewodu pokarmowego, powstające na skutek nadużywania niektórych leków przeciwbólowych, wrzodów, hemoroidów lub nowotworów. Rzadziej przyczyną niedoboru są krwawienia z innych narządów (jak płuca czy nerki) oraz utrata krwi po urazach i zabiegach operacyjnych lub na skutek zaburzeń krzepnięcia.

3. Aby wyleczyć średniozaawansowaną anemię wynikającą z niedoboru żelaza, zwykle nie musisz stosować drogich leków i skomplikowanych kuracji. Zadbaj o odpowiednią dietę oraz receptury, uwzględniające pokrzywę i buraczki.
4. Przy wyborze preparatu aptecznego kieruj się statusem owego preparatu. Najbardziej rzetelny jest lek OTC, potem dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego, a na końcu mało wiarygodny suplement diety.

Bibliografia:
1. Własne notatki i wiedza apteczna
2. G. Orlicz- Szczęsna, J. Żelazowska-Posiej, K. Kucharska: „Niedokrwistość z niedoboru żelaza”. Curr Probl Psychiatry 2011; 12(4): 590-594
3. J. Górnicka: „Apteka natury”. Warszawa 2011
4. J. Górnicka: „Nalewki i receptury”. Warszawa 2013
5. 4. I. Matławska: „Farmakognozja. Podręcznik dla studentów farmacji”. Wyd. 3, Poznań 2008

niedobór żelaza, niedobór żelaza, niedobór żelaza

Artykuły, które mogą Cię zainteresować:

• Leczenie nadmiernej potliwości – niebezpieczne antyperspiranty i lecznicze działanie szałwii
• Dolegliwości kobiece – bolesne, skąpe i obfite miesiączki
• Nalewka bursztynowa – w czym tkwi jej sekret?
niedobór żelaza, niedobór żelaza, niedobór żelaza, niedobór żelaza, niedobór żelaza, niedobór żelaza,, niedobór żelaza, niedobór żelaza,

  1. Spirulina 29 marca 2017 o 16:41

    Po przeczytaniu tego artykułu mam wrażenie, że własnie z tego powodu czuję się ciągle ospale. Żadna kawa nie pomaga 🙁

    Odpowiedz
    • Agnieszka Raczkowska 30 marca 2017 o 22:55

      Przyczyn może być wiele. Warto na początek zrobić morfologię. Pozdrawiam!

      Odpowiedz
  2. janielka 29 marca 2017 o 16:48

    Bardzo przydatny post. Myślę, ze wiele osób skorzysta z Twoich wskazówek. Chociaż moze byłoby lepiej zeby nie musieli z nich korzystać.:)

    Odpowiedz
    • Agnieszka Raczkowska 30 marca 2017 o 23:05

      Janielko, dziękuję za miłe słowa. Mam nadzieję, że wielu osobom zapaliła się czerwona lampka, a wpis zasugerował zmianę stylu życia. Wszyscy chcielibyśmy być zdrowi, piękni i młodzi. Chociaż „młody duchem” można być bez względu na wiek, to ubolewam, że ze zdrowiem tak nie jest. Jeśli odpowiednio o nie nie zadbamy, dozna uszczerbku na każdym etapie życia.

      Odpowiedz
  3. Anna 29 marca 2017 o 17:41

    Wspaniały artykuł i oby takich więcej.

    Odpowiedz
  4. Rytmy Natury 30 marca 2017 o 10:00

    Zakwas buraczany pity profilaktycznie jest niezastąpiony w takich przypadkach 🙂

    Odpowiedz
  5. Aneta 30 marca 2017 o 10:05

    często spotykam osoby, które mają problem z anemią, fajnie, że można znależć tu kilka ciekawych i prostych rozwiązań aby się z nią uporać 🙂

    Odpowiedz
  6. Bartek 30 marca 2017 o 10:18

    Ah, uwielbiam soki z buraków i zakwas buraczany 🙂 Czy można jakimś domowym sposobem sprawdzić czy ma się niedobór żelaza? Pewnie nie?

    Odpowiedz
    • Agnieszka Raczkowska 30 marca 2017 o 23:09

      Bartku, jedynie badania krwi dadzą jednoznaczną odpowiedź. Objawy, takie jak bladość skóry, zmęczenie, duszności przy wysiłku, kołatania serca, zaburzenia koncentracji, wypadanie włosów, bóle i zawroty głowy mogą sugerować, że dzieje się coś niedobrego.

      Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *