Jak brać antybiotyk – przed, w trakcie czy po posiłku?

jak brać antybiotyk

Czosnek, miód i „gripexy” – próbowałeś samodzielnie wyleczyć przeziębienie i się nie udało. Miałeś nadzieję, że ten uporczywy kaszel minie, ale lekarz Cię przebadał i NA RECEPCIE OTRZYMAŁEŚ ANTYBIOTYK. Wskakujesz pod ciepły koc, bo w tym momencie żarty się skończyły.

Antybiotyki – szansa czy zmora dzisiejszych czasów?

Antybiotyki są uznawane za jeden z największych wynalazków XX wieku. Niewątpliwie uratowały wiele istnień, ale też przyniosły światu pewne ryzyko – narastanie lekooporności. Może doświadczyłeś na swojej skórze, że zakażenia bakteryjne jest coraz trudniej wyleczyć. Lekarze dwoją się i troją, aby znaleźć dla pacjenta odpowiedni antybiotyk i czasami udaje się dopiero za trzecim razem. Obecnie bakterie są tak zmutowane, że potrafią przeciwstawić się antybiotykom, które zażywamy.

Zarówno nadmierne przepisywanie antybiotyków przez lekarza, jak i lekkomyślne postępowanie pacjentów może za kilka lat doprowadzić do tego, że nie będziemy mieli czym się leczyć! Bakterie staną się na tyle wytrzymałe, że wszelkie terapie będą nieskuteczne. Skutek? Będziemy umierać na błahe choroby.

Dlaczego coraz częściej mówimy o lekooporności bakterii na antybiotyki?

W sezonie jesienno-zimowym coraz częściej dochodzi do niepokojących sytuacji:

1. Lekarze nadmiernie przepisują pacjentom antybiotyki

Lekarzom czasami trudno postawić właściwą diagnozę w przypadku infekcji górnych dróg oddechowych. Mocniejsze przeziębienie może wyglądać jak bakteryjne zakażenie dróg oddechowych. Chociaż objawy wyglądają podobnie, to w kwestii leczenia różnica między tymi dwiema chorobami jest ogromna – przede wszystkim chodzi o to, że przeziębienie wywołują wirusy, na które antybiotyki nie działają. Dokładając do sytuacji, pacjenci niejednokrotnie wymuszają na lekarzu przepisanie antybiotyku, bo według nich „antybiotyk działa na wszystko”, a leczenie bez antybiotyku to nie leczenie.

Inną przyczyną nadużywania antybiotyków jest fakt, że w większości przypadków lekarze stosują terapię empiryczną – to znaczy, że nie wiedzą, jaka dokładnie bakteria spowodowała chorobę, więc przepisują antybiotyk „na oko”. W przeciwieństwie do krajów zachodnich, w Polsce rzadko stosuje się terapię celowaną, opartą o zrobienie badań (antybiogramy). Wcześniej zrobione badania byłyby w stanie wskazać konkretny szczep baterii, do którego dopasowuje się odpowiedni antybiotyk. Wtedy nie byłoby ryzyka, że dopiero za drugim lub trzecim z kolei antybiotykiem pacjent wraca do zdrowia.

2. Pacjenci nie trzymają się zaleceń dotyczących właściwego przyjmowania antybiotyków.

Nagminnie się zdarza, że pacjenci nie pilnują zażywania antybiotyków „z zegarkiem”, zbyt szybko kończą antybiotykoterapię albo na własną rękę zażywają antybiotyk, ponieważ zostało im kilka tabletek z poprzedniej kuracji. Zdarza się również, że pacjenci nie są świadomi, że antybiotyki wchodzą w interakcje z pożywieniem.

Jak brać antybiotyk – przed, w trakcie czy po posiłku?

Teraz skupimy się na jednym z aspektów właściwego stosowania antybiotyków – mianowicie na tym, czy powinieneś stosować je przed, w trakcie, czy może po posiłku. Tylko w ten sposób sobie zagwarantujesz, że lek maksymalnie przyswoi się z Twojego przewodu pokarmowego i osiągnie pożądane stężenie we krwi.

W zależności od tego, jaką antybiotyk zawiera substancję czynną, może różnie reagować ze spożywanymi pokarmami. Części antybiotyków nie powinieneś łączyć z jedzeniem lub innymi lekami, gdyż nie wchłoną się w całości z przewodu pokarmowego. Tego typu antybiotyki powinno się przyjmować godzinę przed lub dwie godziny po posiłku.

W tabeli zebrałam dla Ciebie informacje dotyczące przyjmowania antybiotyków / chemioterapeutyków w odniesieniu do posiłku:

ANTYBIOTYK / CHEMIOTERAPEUTYKSTOSOWANIE ANTYBIOTYKU / CHEMIOTERAPEUTYKU W STOSUNKU
DO POSIŁKU
Amoksycylina
(Amotaks)
Można podawać zarówno przed, w trakcie lub po posiłkach.
Penicylina fenoksymetylowa
(Ospen)
Tabletki podawać godzinę przed posiłkiem (nie rozgryzać). Zawiesinę można stosować niezależnie od posiłków.
Cefaklor
(Ceclor)
Tabletki o natychmiastowym uwalnianiu należy stosować na czczo, natomiast postaci o przedłużonym uwalnianiu trzeba zażywać z pożywieniem.
Cefuroksym
(Bioracef, Zinnat)
Zawiesinę podawać z posiłkiem, gdyż zwiększa to skuteczność leczenia. Tabletki natomiast należy połykać po posiłku, nie łamać, nie kruszyć, popijać wodą.
Doksycyklina
(Unidox)
Podawać z pokarmem ze względu na niekorzystny wpływ na przewód pokarmowy. Podczas zażywania unikać produktów mlecznych.
Azytromycyna
(Sumamed, AzitroLek)
Zazwyczaj tabletki można podawać z pożywieniem lub na czczo, natomiast kapsułki należy zażywać godzinę przed lub 2 godziny po posiłku.
Klarytromycyna
(Klabax, Klacid)
Można zażywać niezależnie od posiłków.
Klindamycyna
(Clindamycin-MIP)
Można zażywać niezależnie od posiłku, tabletek nie rozgryzać.
Ciprofloksacyna
(Cipronex)
Podawać niezależnie od posiłków. Należy unikać jednoczesnego przyjmowania antybiotyku z produktami mlecznymi i nie popijać go napojami wzbogaconymi w minerały, gdyż produkty te mogą zmniejszać wchłanianie cyprofloksacyny i zmniejszyć skuteczność leczenia.
Norfloksacyna
(Nolicin)
Zażywać godzinę przed posiłkiem lub 2 godziny po nim.
Furagina
(Furaginum TEVA
Bez recepty: neoFuragina,
uroFuragina,
Urointima FuragiActive)
Podawać w trakcie posiłków zawierających produkty bogate w białko. Zaleca się suplementację witaminą C.
Kotrimoksazol
(Bactrim, Biseptol)
Zażywać podczas posiłku lub zaraz po nim. Popijać dużą ilością wody.
Metronidazol
(Metronidazole)
Należy zażywać godzinę przed lub 2 godziny po posiłku. Podczas stosowania leku unikać pokarmów bogatych w tłuszcze. Bezwzględnie unikać alkoholu.

Jak zapewne zauważyłeś, każdy antybiotyk / chemioterapeutyk jest inny. Wiele z nich należy zażywać bezwzględnie na czczo, inne natomiast trzeba spożywać razem z posiłkiem, gdyż:

  • zażywane na pusty żołądek działają drażniąco na przewód pokarmowy (doksycyklina, kotrimoksazol),
  • wykazują lepsze wchłanianie razem z pożywieniem (cefuroksym, furagina).

Pamiętaj!

Przyjmując antybiotyki doustnie, popijaj je wyłącznie wodą. Zalecenie wszystkim znane, lecz niestety nie zawsze przestrzegane. Jest to niezwykle ważne! Przykładowo, zawarty w mleku wapń może hamować działanie niektórych antybiotyków, w tym doksycykliny. Napoje zawierające kofeinę (kawa lub herbata) obniżają wchłanianie leków z przewodu pokarmowego. Z tego samego powodu podczas leczenia antybiotykiem nie powinieneś jednocześnie zażywać suplementów zawierających w swoim składzie wapń, magnez, żelazo i cynk.

Nie sposób jest zapamiętać wszystkie warianty stosowania antybiotyków względem pożywienia. Dla podjęcia właściwej decyzji, przed przyjęciem pierwszej dawki dokładnie przeanalizuj ulotkę, która informuje o zasadach przyjmowania danego preparatu. W razie wątpliwości wróć do tego artykułu, gdzie w tabelce znajdziesz zestawienie większości antybiotyków.

Pamiętaj, że wszystkie zalecenia dotyczące antybiotyków są oparte na wieloletnich obserwacjach klinicznych. Stosując się do nich, podejmujesz najskuteczniejszą terapię i szybciej odzyskasz zdrowie.

Bibliografia:
1. Własna wiedza
2. Charakterystyki produktów leczniczych

Artykuły, które mogą Cię zainteresować:

  1. Magda 1 listopada 2017 o 23:41

    Jak to jest w końcu z furagina i wit c? W chpl furagina teva jest napisane że nie należy jej podawać z kw.askorbinowym

    Odpowiedz
    • Aneta 17 listopada 2017 o 19:26

      Kiedyś też zainteredowałam się tą kwestią. W jakimś badaniu wyczytałam, że max 200mg Wit C dziennie można podawać z furaginą. Jeśli mocz jest zbyt mocno zakwaszony niestety, ale uzyskamy skutek odwrotny do zamierzonego.

      Odpowiedz
  2. Pomysłowa 5 listopada 2017 o 10:39

    Na szczęście rzadko dostaję antybiotyki 🙂 Najlepiej chyba stosować się do zaleceń lekarza, ale najpierw przeczytać też ulotkę leku, bo mało który lekarz mówi, czy brać z jedzeniem, czy przed, czy po.

    Odpowiedz
  3. Pamela 5 listopada 2017 o 10:54

    Ludzie strasznie często bagatelizują te zalecenia dotyczące stosowania antybiotyków . Moja mama chyba jest mistrzynią w spożywaniu leków i nawet bez konsultacji z lekarzem antybiotykow. Strasznie mnie to drażni i za wszelka cenę chce aby przestała tak ciagle faszerować się tymi lekami a szczególnie antybiotykami. A ile kłótni o to miałyśmy …

    Odpowiedz
  4. PaulinaWu - Lemonade St. 5 listopada 2017 o 12:56

    Znam temat, studiowałam nauki pokrewne 😉 Często próbuję uświadomić znajomych i rodzinę jak poprawnie i kiedy przyjmować antybiotyki, jednak niestety nie wszyscy dają się przekonać i mamy właśnie takie efekty. Nagminne co zaobserwowałam to zażywanie antybiotyku krócej niż to zalecane („bo czuję się już lepiej”), a potem „dojadanie” tych niezużytch jak leci… Koszmar! Bardzo przydatny i ważny post, na pewno podam dalej.

    Odpowiedz
  5. Klaudia J 5 listopada 2017 o 19:49

    super ściągawka, zwłaszcza, że złapało mnie przeziębienie..

    Odpowiedz
  6. Karolina 5 listopada 2017 o 20:03

    Cieszę się, że tutaj trafiłam – bardzo przyjazny wpis. Wiem już od dawna, że na wirusy antybiotyk nie działa i też tłumaczenia rodzinie często mnie męczą… Mają wirusa, biorą antybiotyk i lądują naprawdę rozłożeni, a poprawy (mimo brania anty) nie widać, bo jak ma się poprawić, skoro antybiotyk nie tylko nie zabił wirusa, ale jeszcze do tego rozwalił w organizmie wszystko, co dobre.

    Odpowiedz
  7. zaniczka 7 listopada 2017 o 21:26

    Staram sie nie brac antybiotyków i nie chorować, ale rady cenne oby się nie przydały.

    Odpowiedz
  8. Agni 17 listopada 2017 o 08:22

    Pierwsze co mi przyszło do głowy to właśnie to, że lekarze nadmiernie przepisują antybiotyki. Ja będąc w ciąży miałam kaszel przez 3 tygodnie i też mi chciał lekarz wcisnąć antybiotyk. Na szczęście mam internistę w rodzinie, więc po konsultacji oczywiście antybiotyku nie brałam. A kaszel w końcu przeszedł.

    Odpowiedz
  9. Daniel 27 listopada 2017 o 16:52

    Najlepiej nie brać antybiotyków wcale, ale jeśli już trzeba, to nie ma wyjścia. Niestety reklamy telewizyjne nam wbiły do głowy, że leki można przyjmować bez opamiętania. Efekty są jakie są…

    Odpowiedz
  10. monka 6 grudnia 2017 o 11:52

    Prawie 90% antybiotyków jest zbędnych, bo są przepisywane na choroby wirusowe.

    Odpowiedz
  11. Iwona 4 marca 2018 o 19:09

    Na szczęście sama nie przyjmowałam i nadal wzbraniam się przed kuracją antybiotykową i tak samo dbam u swoich dzieci, żeby nie było tego za dużo, zresztą organizm tez musi się nauczyć walczyć z chorobami. Mam mamę farmaceutkę, więc na szczęście w razie wątpliwości mam się kogo poradzić – takie moje szczęście 🙂

    Odpowiedz
  12. Deiv 7 lipca 2018 o 23:16

    Witam Panią serdecznie. Jako kolega po fachu zwracam uwagę na drobniutki błąd w tabelce na poziomie ciprofloksacyna powinno być „cyprofloksacyna” a w opisie chemioterapeutyku lub fluorochinolonie zamiast antybiotyku bo do tej grupy cyprofloksacyna nie należy. Pozdrawiam.

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Agnieszka Raczkowska
Witaj

Nazywam się Agnieszka Raczkowska i jestem magistrem farmacji. Chciałabym Ci pokazać, w jaki sposób świadomie wybierać preparaty w aptece, by unikać podstawowych błędów w leczeniu. Od dzisiaj z moją pomocą zadbasz o siebie i swoich najbliższych.

zBLOGowani.pl